Niedobory żelaza, witaminy D i B12 – dlaczego wpływają na koncentrację, energię i „mgłę mózgową”?
Wiele osób próbujących poprawić koncentrację i poziom energii skupia się dziś głównie na szybkich rozwiązaniach. Pojawiają się kolejne kawy, napoje energetyczne, suplementy „na pobudzenie” czy próby zwiększania motywacji. Problem polega jednak na tym, że organizm nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować bez odpowiedniego dostarczenia podstawowych składników odżywczych, które odpowiadają za pracę układu nerwowego, produkcję energii i regenerację.
To właśnie dlatego przewlekłe zmęczenie, problemy z koncentracją czy charakterystyczne poczucie „mgły mózgowej” bardzo często mają podłoże metaboliczne i żywieniowe.
W praktyce gabinetowej regularnie obserwuję osoby, które przez długi czas próbowały poprawić swoje funkcjonowanie wyłącznie poprzez większą ilość kofeiny lub krótkotrwałe „motywacyjne zrywy”, podczas gdy organizm funkcjonował na wyraźnych niedoborach mikroelementów.
Z fizjologicznego punktu widzenia mózg jest jednym z najbardziej wymagających energetycznie narządów w organizmie. Układ nerwowy potrzebuje stałego dostępu do energii, odpowiedniego natlenienia oraz składników uczestniczących w produkcji neuroprzekaźników i przewodnictwie nerwowym. Jeżeli organizm przez długi czas funkcjonuje w warunkach niedoboru, bardzo szybko zaczyna odbijać się to na koncentracji, pamięci, regeneracji oraz samopoczuciu psychicznym.
Jednym z najczęściej obserwowanych problemów jest niski poziom żelaza i ferrytyny. Wiele osób kojarzy żelazo głównie z anemią, jednak jego znaczenie jest znacznie szersze. Żelazo odpowiada między innymi za transport tlenu, dlatego jego niedobór może prowadzić do pogorszenia wydolności fizycznej i psychicznej. Mózg otrzymujący mniej tlenu zaczyna pracować mniej efektywnie, co często objawia się trudnościami z koncentracją, sennością, bólem głowy i uczuciem przewlekłego zmęczenia.
W praktyce szczególnie często obserwuję niski poziom ferrytyny u kobiet, osób funkcjonujących w przewlekłym stresie, pacjentów z problemami jelitowymi oraz osób przez lata stosujących restrykcyjne diety redukcyjne. Co ważne, nawet wyniki mieszczące się formalnie „w normie” nie zawsze oznaczają optymalne funkcjonowanie organizmu.
Ogromne znaczenie ma również witamina B12, która uczestniczy między innymi w funkcjonowaniu układu nerwowego oraz procesach związanych z przewodnictwem nerwowym. Jej niedobór może prowadzić do pogorszenia pamięci, problemów z koncentracją, osłabienia, a w bardziej nasilonych przypadkach również objawów neurologicznych. W praktyce ryzyko niedoboru wzrasta między innymi u osób z zaburzeniami pracy przewodu pokarmowego, przy długotrwałym stosowaniu inhibitorów pompy protonowej oraz u części osób ograniczających produkty odzwierzęce.
Coraz większą uwagę zwraca się również na rolę witaminy D. Choć przez wiele lat była kojarzona głównie z odpornością i układem kostnym, dziś wiadomo, że jej receptory znajdują się również w strukturach związanych z funkcjonowaniem układu nerwowego. Niski poziom witaminy D bywa powiązany z pogorszeniem samopoczucia, przewlekłym zmęczeniem oraz obniżeniem jakości regeneracji.
W praktyce problem bardzo rzadko dotyczy jednak wyłącznie jednego składnika. Znacznie częściej organizm funkcjonuje w stanie wielopoziomowego przeciążenia. Pojawia się słaby sen, nieregularne jedzenie, przewlekły stres, odwodnienie, niska aktywność fizyczna i niedobory mikroelementów jednocześnie. To właśnie dlatego osoby z „mgłą mózgową” bardzo często mają poczucie, że organizm przestał prawidłowo funkcjonować na wielu poziomach równocześnie.
W kontekście diagnostyki ogromne znaczenie ma odpowiednia interpretacja badań laboratoryjnych. W praktyce przy przewlekłym zmęczeniu i problemach z koncentracją warto regularnie monitorować między innymi:
– morfologię
– ferrytynę i żelazo
– witaminę B12
– witaminę D
– TSH oraz hormony tarczycy
– glukozę i insulinę
To szczególnie ważne, ponieważ objawy niedoborów bardzo często rozwijają się stopniowo i przez długi czas bywają bagatelizowane.
Jeżeli wcześniej nie czytałeś poprzednich artykułów z tej serii, warto wrócić do wpisów:
👉„Mgła mózgowa – dlaczego coraz więcej osób ma problem z koncentracją i energią?”
👉„Nawodnienie a koncentracja – dlaczego nawet niewielkie odwodnienie pogarsza pracę mózgu?”
W kolejnym artykule przejdziemy do bardzo ważnego tematu wpływu aktywności fizycznej na funkcjonowanie mózgu:
👉„Aktywność fizyczna i koncentracja – dlaczego ruch poprawia pracę mózgu?”
Wsparcie dietetyczne – Wieluń
Wsparcie dietetyczne oraz analiza niedoborów prowadzi Michał Mossakowski – dietetyk kliniczny współpracujący z Wieluńskim Centrum Dietetyki.
FAQ
Czy niski poziom żelaza może powodować mgłę mózgową?
Tak. Niedobór żelaza może wpływać na transport tlenu i funkcjonowanie układu nerwowego.
Czy warto badać ferrytynę przy przewlekłym zmęczeniu?
Tak, szczególnie jeśli pojawia się senność, spadek energii lub problemy z koncentracją.
Czy witamina D wpływa na samopoczucie?
Coraz więcej badań wskazuje, że niski poziom witaminy D może być związany z pogorszeniem regeneracji i samopoczucia.
Twój komentarz
Komentarze zostały wyłączone dla tego wpisu.